"--طبق آمار سازمان جهاني بهداشت، کشور ما به لحاظ مصرف دارو، جزء 20 کشور نخست دنياست و در آسيا بعد از چين مقام دوم را دارد. بعضيها البته معتقدند اين آمار دقيق نيست و ما در اين زمينه هم در دنيا رتبه اول را كسب كردهايم.
چنانكه به گفته دکتر منتصري معاون غذا و داروي دانشگاه علوم پزشکي شيراز، ايران بالاترين رتبه مصرف سرانه دارو در جهان را دارد. آمار رسمي وزارت بهداشت ميگويد در 8 سال گذشته، متوسط تعداد داروهاي تجويز شده در هر نسخه، بيش از چهار قلم بوده است که در حال حاضر متوسط کشوري آن به 6/3 قلم رسيده است. اين در حالي است كه ميانگين جهاني در اين زمينه کمتر از دو قلم در هر نسخه است.
بيفرهنگي دارويي
به اعتقاد اکثر کارشناسان، ناآگاهي جامعه و فرهنگ و باورهاي غلط رايج در ميان مردم، دليل افزايش تجويز و مصرف دارو نسبت به استانداردهاي جهاني است. مصرف بی رویه دارو در ایران ۳برابر همین عنوان در معدل جهانی آن است.مصرف سرانه دارو در ایران نیز ۳برابر متوسط سرانه جهانی آن است
تصور عامه مردم ايران اين است که پزشک خوب داروهاي بيشتر و متنوعي را تجويز ميکند. در حالي که با مصرف هرچه بيشتر دارو سيستم سلامت کشور رو به بهبودي نرفته بلکه بيماريها را افزايش ميدهد.
فرهنگ مصرف دارو در کشور نداريم، مردم نمیدانند كه هر دارويي که مصرف ميکنيم به داروي ديگري نياز دارد که عوارض آن را از بين ببرد. اما اگر بپذيريم که علت درخواست دارو از سوي بيماران ناآگاهي آنها و باورهاي غلط رايج ميان مردم است، اين سؤال مطرح ميشود که چرا پزشکان آگاه به اين درخواست نابهجا پاسخ مثبت ميدهند؟
تنها يك پاسخ وجود دارد: برخي پزشکان به منظور نگهداري بيماران خود و جلوگيري از مراجعه آنها به پزشک ديگر، مطابق ميل بيمار رفتار ميکنند و داروهايي که مورد نياز بيمار نيست را بنا به تقاضاي فرد بيمار برايش تجويز ميکنند. اين را هم البته ميشود به مشكلات اقتصادي پزشكان و هزار و يك علت ديگر ربط داد.
از جمله .......من از درمان ودردو وصل و هجران /پسندم آنچه را جانان پسندد.
15 درصد خودسرانه
بر اساس تحقيقات انجام شده، ايرانيها 10 تا 15 درصد مجموع داروهاي کشور را به صورت خودسرانه و بدون مشورت با پزشک مصرف ميکنند. اين را دکتر سعيد واقفي، دبير انجمن داروسازان کشور ميگويد. به گفته او، مسکنها بيشترين داروهايي هستند که مردم به صورت خودسرانه مصرف ميکنند.
دکتر واقفي ادامه ميدهد: علاوه بر مسکنها، قطرههاي چشمي و آنتيبيوتيکها نيز بيشترين ميزان مصرف خودسرانه را دارند. البته آنتيبيوتيکها به علت نوع تاثير دارويي، بدترين داروهايي هستند که به اين شيوه مصرف ميشوند، چراکه در صورت عدم نياز بدن اين دارو مانند سم عمل ميکند و ميکروبهاي بدن را نسبت به داروها مقاوم ميکند و در صورت ايجاد عفونت در بدن ديگر آنتيبيوتيک در درمان بيماري موثر نخواهد بود.
اين در حالي است که بسياري از مردم آنتيبيوتيكها را بدون تجويز پزشك مصرف ميكنند و اين مساله باعث شده که آنتيبيوتيکها از پرمصرفترين اقلام دارويي در کشور باشند.
در هر حال به اتفاق، نظر كارشناسان اين است كه براي بهبود وضعيت تجويز و مصرف بيش از حد دارو، جامعه ما بيش از هر چيزي نياز به فرهنگسازي جدي در اين زمينه دارد. هرچند برگزاري سمينارها و دورههاي بازآموزي براي پزشکان و همچنين نظارت کافي بر نحوه تجويز دارو از سوي مراجع ذيربط، از ديگر مواردي است که ميتواند تجويز بيرويه دارو را کاهش دهد.--"
