پیام دکترگنجی

یکی از فرصت های بهداشتی-سلامتی که در رمضان متاسفانه از دست میرود خوردن وآشامیدن زیاد درزمان افطار و سحر میباشد به طوری که درمجموع خوردو خوراک در رمضان از ماه های دیگر بیشتر است. در یک آمار غیر رسمی که از فروش خوار بار یکی از محله های یکی از شهر های بزرگ کشور در جراید اعلام شد نشان داد که فروش خوار بار در ماه رمضان ۲برابر متوسط فروش ماهیانه خوار بار در ماه های دیگر قمری  است. هر چند نتیجه قطعی این آمار ۲برابرشدن مصرف خوراک در ماه رمضان حتی برای اشخاص همان محله هم نمیتواند باشد -ولی آنچه مسلم است غالب روزه داران در طول شب -از اذان مغرب تا اذان صبح بیش از میزان نیاز آنهم درشرایط استراحت وخواب مصرف میکنند. این وضعیت نه تنها باعث اختلال در استراحت وخواب شخص خواهد شد بلکه مواد غذائی وکالری جذب شده نسبت به میزان خورده شده خیلی پائین خواهد بود. واصولآاین رویکرد در خوردن وآشامیدن هم مزایای بهداشتی وسلامتی مورد بحث قبلی را ندارد و هم ای بسا با  فلسفه وروح روزه داری سازگاری نداشته باشد.پس از اذان مغرب تاسحر چه وچگونه باید خورد؟

از منظر پزشکی یک شخص روزه دار بهتر است با ما یعات روزه خودرا باز کند.مایعات با دمای حدود ۳۷ درجه-یعنی درجه حرارت طبیعی بدن. مثل چای طبیعی دم کرده با خرما یا کشمش ویاتوت و یا آب میوه تازه ایکه حداکثر تا نیم ساعت قبل از مصرف آب گرفته شده باشد. از غذاهای جامد مثل نان-برنج بهتر است برای افطار مصرف نشود. در صورتیکه عادت شخص خوردن نان یا برنج به عنوان افطاری باشد موئکدآتوصیه میشود این عادت را به خوردن سوپ وآش رقیق و سبزیجات ومیوه جات تازه تغییر دهند. ظرفیت معده را (حتی بامایعات و غذا های توصیه شده) به هیچ وجه نباید ظرف ساعت یا حتی ۲ ساعت اول پس از اذان مغرب پرکرد. به طور کلی رعایت نکات بهداشتی وسلامتی وبهره وری هرچه بیشتر از فرصت رمضان ایجاب میکند که:

۱-افطاری را  با مایعات و با دمای نزدیک دمای فضای دهان وبدن( ولرم) شروع وبه تدریج ظرف ۲ الی ۳ ساعت پس از اذان باسوپ و آش رقیق وسبزیجات و میوه جات تازه خاتمه داد.

۲-از غذاهای آماده(fast food/processed food)-مایعات داغ و خیلی سرد (کمتر از 10 درجه)-غذاهائی که در روغن سرخ شده اند-غذا هائی که مواد شیمیائی نگهدارنده درخود دارند مثل تمام کنسروها کمپوت ها- آبمیوه های بسته بندی شده و حتی بعضآ شیر پاکتی و.......نباید مصرف شوند. 

3-تدریج وتکرار در مدت زمان  صرف افطاری باید به گونه ای باشد که احساس پری وفشار در ناحیه معده(بالای شکم) ایجاد نشود.

4- از خوردن زولبیا-بامیه-نوشابه های بازاری- وحتی قند وشکر سفید باید پرهیز شود .مواد قندی باید از منابع طبیعی ومستقیم بدون سیر مراحل فرآوری (چراکه تقریباهمواره با مواد شیمیائی نگهدارنده ومضر همراه میشوند) مثل خرما-کشمش-توت-انجیر ویاعسل واقعآ طبیعی و نشاسته موجود در برنج-گندم-جو-ذرت-سیب زمینی وحبوبات تآمین شوند.

5- آب ومایعات باید  به تدریج آنقدر نوشیده شود تا ادرار شخص تقریبآ بیرنگ شود.ادرار بیرنگ یعنی میزان مایع دریافتی پس از یک روز روزه داری به حد کفایت رسیده است. وقتی ادرار روزه دار پس از صرف افطاری تا سحر  روشن و بیرنگ نشود بیانگر اینست که شخص میبایست مقدار بیشتری از ظرفیت خورد و خوراک خودرا به آب اختصاص میداد. 

6- مایعات را میتوان عمدتآ باچای طبیعی شروع کرد.چای طبیعی ومفید برای سلول های بدن چای سبز میباشد.چای سیاه یا رنگی که پس از دم کشیدن به رنگ قهوه ای سیر ویا حتی تیره تر از آن در آید-به خصوص چای کیسه ای فوری! چای طبیعی نبوده ودر خیلی از موارد ممکن است زیانبار باشند.  چای سبز پس از دم کشیدن به رنگ زرد ویا زرد متمایل به قرمز بوده ودر ساعت اول تیره تر از آن نخواهدشد. 

7-در هنگام سحر فقط در صورت احساس گرسنگی باید سحری صرف شود. غذای سحری نیز بهتر است از غذا های طبیعی بدون تغییر در ترکیب مثل نان-برنج و خورشتهائی که ترکیب آنرا مواد طبیعی تشکیل داده و فقط با آب پز کردن به اصطلاح جا افتاده باشد-مصرف شود.  به این نکته باید توجه داشت که در خوردن سحری 3/1 ظرفیت خوردو خوراک به غذاهائی مثل نان و برنج و خورشت-3/1 دیگر به سبزیجات و میوه جات تازه و 3/1 باقیمانده به آب ومایعاتی مثل چای طبیعی  اختصاص داده شود. پس از خوردن سحری نیز روزه دار نباید  فشار و پری در معده(بالا شکم) احساس کند.چراکه احساس فشار وپری روی معده یعنی بیش از ظرفیت خوردن-که نوعی فرصت سوزی در ماه مبارک رمضان محسوب میشود.